Η κινηματογραφική ιστορία του Batman δεν ήταν πάντοτε σκοτεινή και γοητευτικά μελαγχολική. Το Batman & Robin του 1997 αποτελεί ακόμα πληγή στη φιλμογραφία του Σκοτεινού Ιππότη — μια χρωματιστή αποτυχία που οδήγησε τη Warner Bros. σε επαναξιολόγηση της στρατηγικής της. Προτάσεις έπεφταν στο τραπέζι από δημιουργούς όπως ο Ντάρεν Αρονόφσκι και ο Τζος Γουίντον, αλλά η καμπάνα χτύπησε για τον Κρίστοφερ Νόλαν το 2003. Ο Βρετανός σκηνοθέτης ανέλαβε να επανεκκινήσει τον ήρωα με μια πιο ρεαλιστική, γειωμένη προσέγγιση — και το αποτέλεσμα ήταν το Batman Begins, μια ταινία που έμελλε να επηρεάσει ολόκληρο το είδος των superhero movies.
Η επιλογή του Νόλαν να εστιάσει στην απαρχή του θρύλου του Bruce Wayne είχε σαφή έμπνευση: τον Superman του 1978, σε σκηνοθεσία Ρίτσαρντ Ντόνερ. Όπως εξηγεί ο ίδιος:
«Ήταν ξεκάθαρο για μένα ότι, όσο ευφυής κι αν ήταν η gothic ματιά του Τιμ Μπάρτον στο Batman, έλειπε εκείνο το μεγάλο, επικό origin story που είχε κάνει ο Ντόνερ με τον Σούπερμαν. Ήθελα να κάνω για τον Batman αυτό που έκανε ο Ντόνερ για τον Καλ-Ελ.»
Η ταινία Superman λειτούργησε ως απόλυτο πρότυπο: έπαιρνε σοβαρά τον ήρωά της, έπλεκε μεθοδικά την αφήγηση της προέλευσής του και τον περιέβαλε με ένα καστ κύρους — κάτι που ο Νόλαν αντέγραψε κατά γράμμα με τους Μόργκαν Φρίμαν, Μάικλ Κέιν, Γκάρι Όλντμαν και Λίαμ Νίσον γύρω από τον Κρίστιαν Μπέιλ.
Από το παρελθόν, η φόρμουλα του μέλλοντος
Το Batman Begins δεν ήταν απλώς μια πετυχημένη επανεκκίνηση — ήταν το blueprint μιας ολόκληρης εποχής: σκοτεινό, ρεαλιστικό, character-driven. Τα Marvel origin stories (Iron Man, Thor, Captain America) ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο. Η Sony προσπάθησε να πετύχει κάτι ανάλογο με το Amazing Spider-Man, ενώ το Man of Steel και το Fantastic Four του Τζος Τρανκ έπεσαν στην παγίδα της υπερβολικής μίμησης του ύφους του Νόλαν, χάνοντας την ταυτότητα των χαρακτήρων τους.
Η Marvel, βλέποντας την υπερκορεσμένη αγορά των origin stories, τόλμησε τελικά το Spider-Man: Homecoming χωρίς να δείξει ξανά τη σκηνή με την αράχνη και τον Μπεν Πάρκερ. Όμως όταν πρόκειται για νέους ήρωες —βλ. Doctor Strange, Shang-Chi— το αποτύπωμα του Batman Begins είναι ακόμη εμφανές.
Ο Σούπερμαν που φώτισε τα μονοπάτια της μυθοπλασίας
Παρά το ότι μετρά πλέον σχεδόν πέντε δεκαετίες, το Superman του Ντόνερ εξακολουθεί να αποτελεί ορόσημο. Ο Κέβιν Φάιγκι, «αρχιτέκτονας» της Marvel, έχει δηλώσει:
«Το παρακολουθούμε πριν από κάθε μας ταινία εδώ και 17 χρόνια. Είναι το απόλυτο μοντέλο για το πώς αφηγείσαι την ιστορία ενός υπερήρωα.»
Το ίδιο το Spider-Man του Σαμ Ράιμι (2002) θεωρείται το πνευματικό τέκνο του Superman, ενώ το Wonder Woman της Πάτι Τζένκινς κλείνει και αυτό το μάτι στην ταινία του ’78.
Ο Νόλαν, σε μια εποχή που ο όρος «reboot» δεν είχε καν ακόμη καθιερωθεί, κατάφερε να θέσει τα θεμέλια του σύγχρονου blockbuster. Και το έκανε περπατώντας στα χνάρια του Ρίτσαρντ Ντόνερ. Μπορεί ο Batman Begins να έχει πια τη φήμη του πιο επιδραστικού origin story, όμως η σπίθα που τον άναψε βρίσκεται σε εκείνη την πρώτη πτήση πάνω από το Μετροπόλις, σε μια εποχή όπου οι υπερήρωες έμοιαζαν περισσότερο με παραμύθι παρά με κινηματογραφική βιομηχανία.
Το καλοκαίρι του 2025, ο Τζέιμς Γκαν ετοιμάζει τον τρίτο κινηματογραφικό επαναπροσδιορισμό του Superman. Και ίσως, πάλι, ο κύκλος να ξαναρχίσει από την αρχή. Με κόκκινη κάπα, μουσική του Τζον Γουίλιαμς να παίζει στο background, και έναν ήρωα που πέφτει για να μάθει να πετάει.
Απάντηση