Ανάμεσα στα πιο αγαπημένα animation της Pixar, το «Up» του 2009 ξεχωρίζει όχι μόνο για τη συναισθηματική του βαρύτητα αλλά και για την τόλμη του να μιλήσει ανοιχτά για τη φθορά, τη μοναξιά και το πένθος. Παρά την επιφανειακή του απλότητα, η ταινία έχει προκαλέσει ποταμούς δακρύων και, όπως φαίνεται, δίνει ακόμη τροφή για σκέψη: μια σκοτεινή θεωρία των θαυμαστών θέλει τον πρωταγωνιστή Καρλ να είναι ήδη… νεκρός. Και το «ταξίδι» του με το ιπτάμενο σπίτι δεν είναι άλλο από μια μεταφορά για τη μετάβαση στην άλλη ζωή.
Up: Ο Καρλ και το τελευταίο ταξίδι
Η θεωρία που έχει κατακτήσει το Reddit και το YouTube υποστηρίζει πως όλα όσα βλέπουμε στο «Up» μετά το επεισόδιο με τον εργάτη και την απόφαση του δικαστηρίου να τον στείλει σε γηροκομείο, δεν είναι τίποτα άλλο παρά η μεταθανάτια εμπειρία του Καρλ. Το σπίτι που απογειώνεται με χιλιάδες μπαλόνια είναι – κυριολεκτικά – η ψυχή του που ανυψώνεται προς τον Παράδεισο, το «Παραδεισένιο Καταρράκτη» όπου ονειρευόταν να φτάσει με την αγαπημένη του Έλι.
Και ενώ φυσικά στην πραγματικότητα θα χρειαζόταν περίπου 23,5 εκατομμύρια μπαλόνια για να απογειωθεί ένα σπίτι (κι εμείς βλέπουμε μόλις 20.000), οι υποστηρικτές της θεωρίας λένε ότι αυτός είναι ο λόγος που η λογική… πάει περίπατο. Δεν πρόκειται για φυσική περιπέτεια, αλλά για μια σουρεαλιστική μετάβαση στην αιωνιότητα.
Οι χαρακτήρες ως συμβολισμοί
Η θεωρία δεν σταματά εκεί: κάθε χαρακτήρας εκπροσωπεί και ένα κομμάτι του ταξιδιού προς τη λύτρωση.
Ο Ράσελ, ο μικρός πρόσκοπος που «κολλάει» στον Καρλ, συμβολίζει τον φύλακα άγγελό του, που τον βοηθά να δεχτεί τη μοίρα του και να αποχαιρετήσει το παρελθόν.
Η Κέβιν, το εξωφρενικό πτηνό που θέλουν να αιχμαλωτίσουν, είναι το σύμβολο της πίστης. Στην αρχή, ο Καρλ τη θεωρεί βάρος, αλλά όσο πλησιάζει στον στόχο του, την προστατεύει με πάθος.
Ο Νταγκ, το σκυλάκι που μιλά με ένα κολάρο, δείχνει πόσο «απλή» γίνεται η αποδοχή του υπερφυσικού όταν έχεις ήδη αφήσει πίσω την πραγματικότητα.
Και ο κακός της υπόθεσης, ο Τσαρλς Μαντζ, ίσως δεν είναι τίποτα άλλο από την προσωποποίηση της ματαιοδοξίας ή του φόβου, που ο Καρλ πρέπει να ξεπεράσει για να συνεχίσει.
Κάτω από τη συγκίνηση, ένα βαθύτερο μήνυμα
Ακόμα και αν η θεωρία μοιάζει τραβηγμένη, το «Up» όντως δεν είναι μια απλή παιδική ταινία. Με το αμίλητο, σπαρακτικό montage της «παντρεμένης ζωής» να καθηλώνει μικρούς και μεγάλους, το φιλμ κατάφερε να συνδυάσει δράση, χιούμορ και υπαρξιακές ανησυχίες σε μόλις 90 λεπτά.
Ήταν μάλιστα η δεύτερη animation ταινία στην ιστορία που προτάθηκε για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, ενώ ξεχώρισε και για την πολυπολιτισμική εκπροσώπηση, με τον μικρό Ράσελ – έναν Ιαπωνοαμερικανό χαρακτήρα – να παρουσιάζεται έξω από στερεότυπα.
Ένα animation που μιλά για το τέλος – και μια αρχή
Ίσως τελικά το «Up» να είναι ένα παραμύθι για τον θάνατο, ντυμένο με περιπέτεια και μπαλόνια. Ίσως όχι. Αλλά το γεγονός ότι εξακολουθεί να προκαλεί τόσες αναγνώσεις, δεκαετίες μετά, λέει πολλά. Και το πιο πιθανό; Ο Καρλ μπορεί να πέθανε στην αρχή της ταινίας, αλλά μέσα από την ιστορία του, η Pixar μας έδειξε πώς μοιάζει η αληθινή ζωή: γεμάτη αγάπη, πόνο, αποχωρισμούς, αλλά και ελπίδα.
Άλλωστε, όπως λέει και ο Καρλ, «το μεγάλο ταξίδι ξεκινά όταν τολμάς να αφήσεις πίσω σου το σπίτι».
Απάντηση