Αν έχεις μεγαλώσει στη δεκαετία του ’90, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η φράση «Γιάγκος Δράκος» να σου λέει πολλά. Πολύ πιθανόν να την άκουγες κάθε απόγευμα να ηχεί από κάποιο διπλανό δωμάτιο. Στις 29 Ιουλίου 2005, η «Λάμψη» του Νίκου Φώσκολου έριξε αυλαία μετά από 3.457 επεισόδια και 14 χρόνια προβολής στον ΑΝΤ1 — ένα νούμερο που φαντάζει εξωπραγματικό για τα σημερινά δεδομένα.
Η σειρά ξεκίνησε το 1991 και γρήγορα έγινε συνώνυμη με την έννοια του καθημερινού σίριαλ. Στο κέντρο της, ο Γιάγκος Δράκος, πανίσχυρος επιχειρηματίας, πατέρας, σύζυγος, τιμωρός, με βλέμμα καρφωμένο στο κενό και μονόλογους που συχνά διαρκούσαν περισσότερο από την υπόλοιπη σκηνή. Ο Χρήστος Πολίτης έδωσε στον ρόλο μια σοβαροφάνεια που άλλοτε γινόταν εμβληματική και άλλοτε λίγο… αστεία.
Η Λάμψη: Τηλεοπτική εμμονή ή πρωτοπορία;
Η «Λάμψη» έφερε μαζί της ένα στυλ που δεν είχε προηγούμενο. Ο Φώσκολος δεν έκρυβε την εμμονή του με τη δραματουργία της υπερβολής: μεγάλες παύσεις, έντονες φράσεις, απανωτές ανατροπές, χαρακτήρες που έμπαιναν και έβγαιναν από τη ζωή (και τον θάνατο) με άνεση. Για χρόνια, ήταν η κορυφαία καθημερινή συνήθεια του ελληνικού κοινού — ειδικά στα πρώτα χρόνια, όταν έπαιζε πριν το δελτίο ειδήσεων και έκανε μυθικά νούμερα.
Από τη μέση της πορείας της και μετά, ωστόσο, η σειρά άρχισε να δείχνει σημάδια κόπωσης. Το κοινό είχε αρχίσει να αλλάζει συνήθειες, νέες σειρές διεκδικούσαν την προσοχή και το σενάριο της «Λάμψης» έμοιαζε να ανακυκλώνεται. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισε να προβάλλεται αδιάκοπα μέχρι και το καλοκαίρι του 2005.
Τι άφησε πίσω της η Λάμψη
Δεν είναι εύκολο να εξηγήσεις σε έναν Gen Z τηλεθεατή τι ακριβώς ήταν η «Λάμψη». Ήταν κάτι ανάμεσα σε σαπουνόπερα, λαϊκή τραγωδία και θεατρικό δράμα. Επηρέασε μια ολόκληρη γενιά σεναριογράφων, δημιούργησε στέρεες τηλεοπτικές «συνταγές» και έβαλε τα θεμέλια για την εμπορική αξία των καθημερινών σειρών στην Ελλάδα.
Σήμερα, η σειρά είναι αντικείμενο cult αναφορών και meme υλικού. Παλιά επεισόδια ανεβαίνουν διαρκώς στο YouTube, φράσεις όπως το «Δεν τελείωσα ακόμα!» έχουν ενσωματωθεί στην pop κουλτούρα και ο Φώσκολος αντιμετωπίζεται είτε με νοσταλγία είτε με χιούμορ – συχνά και τα δύο.
Τελικά, ήταν «καλή» η Λάμψη;
Η απάντηση εξαρτάται από το πώς ορίζεις την ποιότητα στην τηλεόραση. Η «Λάμψη» δεν είχε ποτέ στόχο να γίνει έργο τέχνης. Είχε στόχο να σε κρατήσει μπροστά στην οθόνη, να σε κάνει να περιμένεις το επόμενο επεισόδιο, να σε συγκινήσει ή να σε εξοργίσει. Και με βάση αυτόν τον στόχο, πέτυχε.
Το αν ήταν σπουδαία ή απλώς εμπορική, δεν έχει ίσως τόση σημασία. Αυτό που μετρά είναι ότι στις 29 Ιουλίου 2005, κάτι τελείωσε στην ελληνική τηλεόραση. Και ακόμα κι αν δε δάκρυσαν όλοι, σχεδόν όλοι το θυμούνται.
Απάντηση