Το WIFT GR – Γυναίκες στον Κινηματογράφο και την Τηλεόραση παρουσιάζει τη διημερίδα Female Gaze – Το Γυναικείο Βλέμμα στον Κινηματογράφο, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 17 και 18 Οκτωβρίου 2025 στην Αθήνα. Πρόκειται για μια διοργάνωση που επιχειρεί να αναδείξει την παρουσία, τη συμβολή και τις ιδιαίτερες κινηματογραφικές προσεγγίσεις των γυναικών δημιουργών, αλλά και να θέσει στο μικροσκόπιο τις έμφυλες αναπαραστάσεις στον κινηματογράφο.
Ομιλίες, συζητήσεις και μια διεθνής καλεσμένη
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ανοιχτές συζητήσεις, παρουσιάσεις και προβολές, με τη συμμετοχή θεωρητικών, ερευνητριών και επαγγελματιών του κινηματογράφου. Ειδική στιγμή της διοργάνωσης θα αποτελέσει η παρουσία της πρωτοπόρου Αμερικανίδας σκηνοθέτριας Νίνα Μένκες, η οποία θα μιλήσει για τη δυναμική του γυναικείου βλέμματος στον κινηματογράφο. Αμέσως μετά, θα προβληθεί το πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ της Brainwashed: Sex–Camera–Power (2022), που έχει χαρακτηριστεί ως ένα από τα πιο σημαντικά φιλμικά δοκίμια της τελευταίας δεκαετίας.
Εστιάζοντας στην ιστορία των Ελληνίδων δημιουργών
Η δεύτερη ημέρα της διημερίδας είναι αφιερωμένη στην ιστορική και σύγχρονη συμβολή των Ελληνίδων σκηνοθετριών. Περιλαμβάνει έρευνες και εισηγήσεις για τις Φρίντα Λιάππα, Τώνια Μαρκετάκη και Μαρία Πλυτά, παρουσιάσεις για τη φιλμογραφία της Όλγας Μαλέα και της Αντουανέττας Αγγελίδη, αλλά και ειδικές προβολές σπάνιων έργων, όπως το Νησί της Σιωπής (1958) της Λίλας Κουρκουλάκου και το Ιωάννης ο Βίαιος (1973) της Τώνιας Μαρκετάκη.
Μια ανοιχτή πρόσκληση στο κοινό
Με ελεύθερη είσοδο και πλήθος σημαντικών ομιλητριών, η διημερίδα του WIFT GR φιλοδοξεί να προσφέρει στο κοινό όχι μόνο γνώσεις αλλά και ερεθίσματα για σκέψη και διάλογο γύρω από τον ρόλο του φύλου στον κινηματογράφο. Η διοργάνωση πραγματοποιείται σε συν-διοργάνωση με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων & Δημιουργίας – Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ. και με την υποστήριξη του Cinobo Όπερα – Νεανικό Πλάνο.
Το πλήρες πρόγραμμα της Διημερίδας του WIFT GR
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025
- 17.00 Έναρξη
Η Μαρία Λούκα, ντοκιμαντερίστρια και σεναριογράφος, θα ανοίξει τη διημερίδα εκ μέρους του Δ.Σ. του WIFT GR και θα παρουσιάσει το πρόγραμμα.
Θα ακολουθήσουν χαιρετισμοί.
- 18.00 – 19.30 Ανοιχτή Συζήτηση
«Προσεγγίσεις στα αντι-πατριαρχικά βλέμματα στον κινηματογράφο»
Συζητούν: Ρέα Βαλντέν – σκηνοθέτρια, θεωρητικός κινηματογράφου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευγενία Γιαννουρή – Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κινηματογράφου και οπτικοακουστικών του Πανεπιστημίου Sorbonne Nouvelle / IRCAV, Αφροδίτη Νικολαΐδου – Επίκουρη Καθηγήτρια στο τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Συντονίζει η Μαίρη Κολώνια – creative producer, σκηνοθέτρια, γενική γραμματέας Δ.Σ. WIFT GR, μέλος Δ.Σ. WIFTI.
- 19.30 – 21.00 Δημόσια Ομιλία / Keynote Speech
«The Female Gaze in Cinema» – Nina Menkes*
Μετά την ομιλία θα ακολουθήσει ανοιχτή συζήτηση με το κοινό. Την εκδήλωση θα ανοίξει και θα συντονίσει η Μαρία Λούκα.
*Στα αγγλικά με διαδοχική διερμηνεία στα ελληνικά / In English, with consecutive interpreting in Greek.
- 21.00 Ειδική Προβολή / Special Screening
BRAINWASHED: SEX–CAMERA–POWER της Νίνα Μένκες / by Nina Menkes
Ντοκιμαντέρ, 2022, 107’ | DCP, Έγχρ., με ήχο | Σκηνοθεσία-Παραγωγή: Νίνα Μένκες
Ο φεμινιστικός κινηματογραφικός στοχασμός εξερευνά επί δεκαετίες την έννοια του “male gaze”, όρο που εισήγαγε πρώτη το 1975 η Laura Mulvey – κεντρικό πρόσωπο της ταινίας. Η Nina Menkes, εμπνεόμενη από τη Mulvey αλλά και θεωρητικούς όπως οι Judith Butler, bell hooks και Angela Carter, αναλύει μέσα από τη δική της οπτική της δημιουργού και διευθύντριας φωτογραφίας τον τρόπο που ο σχεδιασμός των πλάνων (POV, κάδρο, κίνηση κάμερας, φωτισμός, ηχητικός σχεδιασμός) έχει ιστορικά εδραιώσει τον σεξισμό στον κινηματογράφο – και πώς αυτό επηρεάζει τις ζωές μας. Με σχεδόν 200 αποσπάσματα ταινιών από το 1896 έως σήμερα, το πρωτοποριακό αυτό ντοκιμαντέρ είναι ένα οπτικό ταξίδι, που μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που βλέπουμε και δημιουργούμε ταινίες. Η ταινία συμμετείχε σε κορυφαία φεστιβάλ σε όλο τον κόσμο, ενώ χαρακτηρίστηκε ως μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς στον διεθνή Τύπο (The Guardian, Sight & Sound, Senses of Cinema, Screen Slate, κ.ά).
Trailer & Info: http://www.brainwashedmovie.com
O.V. αγγλικά με ελληνικούς υπότιτλους / O.V. English with Greek subtitles.
Η προβολή πραγματοποιείται με την υποστήριξη της MenkesFilm.
ΣΑΒΒΑΤΟ 18 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025
- 13.00 – 14.00 Παρουσίαση Έρευνας
«Χαρτογράφηση των σκηνοθετριών του ελληνικού κινηματογράφου, από τις απαρχές του έως σήμερα»
Παρουσιάζει η Γιώτα Σαμιώτη – μεταδιδακτορική ερευνήτρια, Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου (ΕΚΠΑ), Φωτογράφος. Συντονίζει η Νιόβη Αναζίκου – δημοσιογράφος, ντοκιμαντερίστρια, αντιπρόεδρος Δ.Σ. WIFT GR.
- 14.00 Προβολή
ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ της Λίλας Κουρκουλάκου
Μυθοπλασία, 1958, 63′ | Α/Μ, με ήχο | Σκηνοθεσία: Λίλα Κουρκουλάκου, Σενάριο: Βαγγέλης Χατζηγιάννης
Σύνοψη από την Αγλαΐα Μητροπούλου: «Το 1957 το Νησί της Σιωπής αποκαλύπτει μια καινούργια σκηνοθέτη, τη Λίλα Κουρκουλάκου. Νέα, γεμάτη ενθουσιασμό, ύστερα από σπουδές στο Πειραματικό Κέντρο Κινηματογράφου της Ρώμης, βάζει σ’ αυτή τη μελέτη για τη ζωή των λεπρών στη Σπιναλόγκα μιαν αφοσίωση και μια στοργή που φωτίζουν νεορεαλιστικά το ντοκουμενταρίστικο πλαίσιο και στυλ της ταινίας. Η Κουρκουλάκου είναι άλλωστε η πρώτη γυναίκα σκηνοθέτης διεθνώς- που κάνει fiction film, με συμμετοχή σε διεθνή Φεστιβάλ όπως αυτό της Βενετίας και άλλα. Η σκηνοθέτης κατορθώνει να απομυθοποιήσει την ασθένεια της λέπρας χωρίς ακρότητες και ωραιολογίες. Η ταινία ήταν διεθνώς πρωτοποριακή, τόσο στη σύλληψη του θέματος όσο και στην εκτέλεση, αφού μερικά από τα γυρίσματα έγιναν στο νησί της Σπιναλόγκα που τότε λειτουργούσε ως λεπροκομείο. Μάλιστα η ταινία έγινε αφορμή να κλείσει το λεπροκομείο και οι ελάχιστοι εναπομείναντες πρώην λεπροί να μεταφερθούν στο νοσοκομείο λοιμωδών στην Αγία Βαρβάρα. Ο επιβεβλημένος απομονωτισμός των κατοίκων της Σπιναλόγκα δημιουργεί καθημερινά επεισόδια τα οποία απασχολούν τόσο τις Αρχές όσο και τους ίδιους τους ασθενείς. Ένα ζευγάρι γιατρών (Γ. Καμπανέλλης-Ν. Σγουρίδου) αγωνίζεται για την ίαση της λέπρας στο νησί. Ο γιατρός υποκύπτει τελικά στην ασθένεια αλλά το νέο φάρμακο -που στο μεταξύ έχει εφευρεθεί, αποκαθιστά την υγεία του καθώς και των υπολοίπων ασθενών. Έτσι, η ανακάλυψη του φαρμάκου και η νέα αντιμετώπιση της ασθένειας δίνουν το χάπυ-εντ της ταινίας. Σε μια από τις προβολές της ταινίας η Λίλα Κουρκουλάκου προσεκλήθη να παρευρεθεί στη πρεμιέρα στη Κοκκινιά, σ’ έναν κατάμεστο κινηματογράφο, όπου μετά την έναρξη της ταινίας, επειδή το θέμα «τρόμαξε» τον κόσμο, ο κινηματογράφος σχεδόν άδειασε! Κι αυτό γιατί η ασθένεια της λέπρας ήταν άγνωστη στον πολύ κόσμο και αποτελούσε γι’ αυτόν μια αιωρούμενη απειλή, αφού η Πολιτεία δεν είχε φροντίσει για τη σωστή του ενημέρωση σχετικά με την ασθένεια» (πηγή: Ταινιοθήκη της Ελλάδος).
Την προβολή προλογίζει η Νιόβη Αναζίκου – δημοσιογράφος, ντοκιμαντερίστρια, αντιπρόεδρος Δ.Σ. WIFT GR.
Ευχαριστούμε θερμά την κυρία Daisy Kourkoulakos και την Ταινιοθήκη της Ελλάδος για την ευγενική υποστήριξη της προβολής.
- 16.00 – 17.00 Διάλειμμα / Mini Lunch Break
- 17.00 – 18.30 Αφιέρωμα – Εισηγήσεις
«Πρωτοπόρες Ελληνίδες σκηνοθέτριες: Λιάππα–Μαρκετάκη–Πλυτά»
«Φρίντα Λιάππα: Η ζωή ως κινηματογραφική ύλη», εισηγήτρια: Λίζα Θεμελή – Ειδικός Κινηματογραφικής Εκπαίδευσης, μέλος Δ.Σ. WIFT GR
«Το κρύσταλλο του χρόνου και το γίγνεσθαι-εβραία στο έργο της Τώνιας Μαρκετάκη», εισηγήτρια: Ιουλία Μέρμηγκα – Δρ. Πολιτισμικών και Κινηματογραφικών Σπουδών
«Μαρία Πλυτά: Πρώτη, Πρωτοπόρα, Άγνωστη», εισηγήτρια: Μπέτυ Κακλαμανίδου – Καθηγήτρια Ιστορίας & Θεωρίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης, Τμήμα Κινηματογράφου, Α.Π.Θ.
Το αφιέρωμα παρουσιάζει και συντονίζει η Έλενα Αθανασιάδου – παραγωγός, communications & social media expert, μέλος Δ.Σ. WIFT GR.
- 18.30 – 19.00 Παρουσίαση
«Η γυναικεία σεξουαλικότητα στη φιλμογραφία της Όλγας Μαλέα»
Όλγα Μαλέα – σκηνοθέτρια, ταμίας Δ.Σ. WIFT GR
Συντονίζει η Έλενα Αθανασιάδου – παραγωγός, communications & social media expert, μέλος Δ.Σ. WIFT GR.
- 19.00 – 20.00 Παρουσίαση
«Αντουανέττα Αγγελίδη: Παράξενα βλέμματα, ανοίκεια σώματα»
Αντουανέττα Αγγελίδη – σκηνοθέτρια
Συντονίζει η Ρέα Βαλντέν – σκηνοθέτρια, θεωρητικός κινηματογράφου, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου του Πανεπιστημίου Αθηνών.
- 20.00 – 21.00 Ανοιχτή Συζήτηση
«Έμφυλο βλέμμα και ψυχική ενδυνάμωση: Αλληλεπίδραση και προοπτική»
Συζητούν: Βάλια Τσιριγώτη – Κοινωνιολόγος, με ειδίκευση στην Ψυχική Υγεία και τον Πολιτισμό και Έλενα Χριστοπούλου – Ολιστική θεραπεύτρια (πρώην κριτικός κινηματογράφου). Συντονίζει η Χριστίνα Γαλανοπούλου – Δημοσιογράφος.
- 21.00 Προβολή
ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΒΙΑΙΟΣ της Τώνιας Μαρκετάκη
Μυθοπλασία, 1973, 180′ | DCP, Α/Μ, με ήχο | Σκηνοθεσία-Σενάριο-Παραγωγή: Τώνια Μαρκετάκη
Σύνοψη: Αθήνα, μεσάνυχτα. Σε κάποιο απόμερο δρομάκι, μια όμορφη κοπέλα, η Ελένη Χαλκιά, μαχαιρώνεται θανάσιμα από έναν άγνωστο που αμέσως εξαφανίζεται τρέχοντας μέσα στο σκοτάδι. Ο νεαρός δολοφόνος, ο Ιωάννης Ζάχος (Μανώλης Λογιάδης), χωρίς ψυχική και σεξουαλική ισορροπία, ζει τις ερωτικές φαντασιώσεις του μέσα από την καθαρτήρια βία. Φαντάζεται συχνά τον εαυτό του να σκοτώνει όμορφες γυναίκες, επιβεβαιώνοντας έτσι τον ελλειμματικό ανδρισμό του και το πάθος του για εξουσία. Όταν συλλαμβάνεται, ομολογεί τα εγκλήματά του, προς μεγάλη ανακούφιση της αστυνομίας που έχει κατηγορηθεί από τον τύπο για αναποτελεσματικότητα. Στη δίκη που ακολουθεί, το άτομο και η κοινωνία διασταυρώνονται κάτω από το αμείλικτο ερώτημα «ποιος είναι ο ένοχος;». Ο Ιωάννης ο βίαιος δεν καταδικάζεται, αλλά λόγω διαταραγμένου ψυχισμού πρέπει να κλειστεί σε ψυχιατρείο για όλη του τη ζωή (πηγή: Ταινιοθήκη της Ελλάδος).
Την προβολή προλογίζει η Μαρία Χατζηγιάννη – σκηνοθέτρια, μέλος Δ.Σ. WIFT GR.
Ευχαριστούμε το Τμήμα Οπτικοακουστικής Κληρονομιάς και Εθνικού Ψηφιακού Αποθετηρίου του Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ για την ευγενική υποστήριξη της προβολής.
Συντελέστριες:
- Επιμέλεια προγράμματος: Μαρία Λούκα, Όλγα Μαλέα, Έλενα Αθανασιάδου
- Συντονισμός: Μαριάννα Καπλατζή, Εκτός Κάδρου – Beyond The Frame
- Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Κατερίνα Π. Τριχιά – True Colours Comms
- Υποδοχή-Υποστήριξη: Μάγια Σκοπετέα
Πληροφορίες:
- Ημερομηνίες: 17 και 18 Οκτωβρίου 2025
- Διοργάνωση: WIFT GR
- Συν-Διοργάνωση: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων & Δημιουργίας – Ε.Κ.Κ.Ο.ΜΕ.Δ.
- Χώρος διεξαγωγής: CINOBO ΟΠΕΡΑ 2, Αθήνα
- Με την υποστήριξη: Cinobo Όπερα – Νεανικό Πλάνο
Απάντηση